عنوان و مقطع رشته به فارسی و انگلیسی: دوره دکتری تخصصی (Ph.D.) رشته ویروس شناسی پزشکی (Ph.D) Medical Virology
تعریف رشته:
رشته ویروس شناسی پزشکی شاخه ای از علوم پایه پزشکی است که در آن دانشجویان دکتری تخصصی (Ph.D.) طی دوره آموزشی اطلاعات لازم در مورد ویژگی های ویروس، مانند ساختمان، ماهست و روش تکثیر، عفونت زایی، اپیدمیولوژی، تشخیص، تعیین هویت، همچنین کمک به کنترل، پیشگیری و درمان بیمار یهای ویروسی و نیز تبیین نقش آنها در بیولوژی سلولی و مولکولی را کسب می نمایند تا توانایی انجام فعالیت آموزشی، پزوهشی، تشخیصی و خدمات مربوطه را فرا گیرند.
دانش آموختگان این رشته، ویژگی ها و مهارت های لازم مانند دانش و مهارت های تئوری و عملی، بلوغ اجتماعی در انجام وظایف حرفه ای این رشته را دارا بوده به طوری که بتوانند با استفاده از آخرین اطلاعات و دستاوردهای علوم پزشکی و تکنولوژی پیشرفته در ایران و جهان در جهت پیشرفت دانشجویان، تشخیص بیماری ها و کمک به حفظ و ارتقاء سلامت بیماران انجام وظیفه نمایند.
شرایط و نحوه پذیرش دوره:
- قبولی در آزمون ورودی مطابق با ضوابط و مقررات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی می باشد.
- داوطلبین ورود به این رشته باید دارای دانشنامه کارشناسی ارشد در یکی از رشته های ویروس شناسی، پاتوبیولوژی، باکتری شناسی، علوم دامپزشکی، دامپزشکی، ایمنی شناسی، بیولوژی سلوللی و مولکولی، میکروب شناسی یا دارای دکتری عمومی در رشته های پزشکی، دندان پزشکی، داروسازی و دکتری حرفه ای علوم آزمایشگاهی و دامپزشکی باشند.
مواد امتحانی و ضرایب آن به شرح زیر است:
|
ماده امتحانی |
ضرایب |
|
ویروس شناسی |
۶ |
|
ایمنی شناسی |
۱ |
|
بیوشیمی عمومی |
۱ |
|
بیولوژی سلولی و ژنتیک مولکولی |
۱ |
|
آمار حیاتی و اپیدمیولوژی |
۱ |
جهت کسب اطلاع از آخرین تغییرات در مدارک تحصیلی مورد پذیرش، مواد امتحانی و ضرایب آن به دفترچه آزمون ورودی هر سال تحصیلی، به دفترچه آزمون دکتری تخصصی (Ph.D.) رشته های علوم پزشکی مربوط به آن سال تحصیلی مراجعه شود. جهت دریافت اطلاعات به سایت www.sanjeshp.ir مراجعه شود.
فلسفه (ارزش ها و باورها):
در این برنامه، بر ارزش های زیر تاکید می شود:
فلسفه رشته متکی بر آموزش و کسب مهارت های حرفه ای بوده و در همین راستا برای حفظ حقوق بیماران صرف نظر از سن، جنس، رنگ، نژاد، فرهنگ و مذهب آنها ارزش قائل است و با عنایت به کرامت انسان ها، به سلامت جسمی و روحی واجتماعی بیمار، اهمیت می دهد.
دانشجویان و دانش آموختگان این رشته با تاکید بر عدالت اجتماعی و برابری انسان ها، در جهت شناخت و غلبه بر دشواری های مبتلا به انسان ها از این حیث مقابله با ویروس های ناشناخته بر اساس وظایف تعیین شده خدمات مطلوبی را ارائه می کنندو با طراحی و پژوهش های علمی به طور مستقل نقش موثری در تولید علم ایفا می نمایند. علاوه بر آن، دانش آموختگان رشته قادراند در امر شناسایی و تعیین هویت ویروس ها و ویژگی های مولکولی ویروس ها، تشخیص عفونت ها و بیماری های ویروسیو انجام آزمایشات تشخیصی در زمینه های بیماری های ویروسی در مراکز بهداشتی درمانی اقدام نمایند و با اجرای روش های کنترل و پیشگیری، از اشاعه بیماری های ویروسی در جامعه جلوگیری نمایند.
در بازنگری این برنامه، بر ارزش های زیر تاکید می شود:
سلامت محوری، عدالت محوری، پژوهش محوری، حرفه ای گرایی(Proffesionalism) و توجه به آخرین یافته های علمی و فناوری در دنیا، متناسب با فرهنگ و هنجارهای جاری در جامعه.
دورنما (چشم انداز):
در ده سال آینده، این دوره در کشور، همگام با پیشرفت های جهانی در زمینه ویروس شناسی، از لحاظ استاندارد های آموزشی، تولیدات پژوهشی و ارائه خدمات پزشکی به مردم، در منطقه در ردیف کشورهای مطرح و برتر خواهد بود.
رسالت (ماموریت):
رسالت اصلی رشته ویروس شناسی عبارت است از:
تربیت نیروهای آگاه به مسائل علمی روز، توانمند، مسئولیت پذیر و حساسبه سلامت افراد و جامعه در حیطه ویروس شناسی است که تخصص خود را در زمینه های مختلف ویروس شناسی در اختیار جامعه، متخصصین و مسئولین نظام سلامت قرار دهند.
اهداف کلی:
انتظار می رود، دانش آموختگان این دوره قادر باشند:
- در امور آموزشی مربوط به دانشجویان همکاری نمایند.
- در طراحی، اجرا و ارزشیابی پروژه های تحقیقاتی در زمینه ویروس شناسی مشارکت نمایند.
- در راه اندازی و توسعه تست های تشخیصی نوین در مراکز بهداشتی و درمانی نقش فعال داشته باشند.
- در ارائه مشاوره تخصصی در جهت کاربرد اصول پیشگیری و کنترل بیماری های ویروسی به مسئولین سلامت نقش ایفا نمایند.
وظایف حرفه ای دانش آموختگان به شرح زیر است:
- آموزش دروس نظری و عملی ویروس شناسی پزشکی به دانشجویان رشته های علوم پزشکی
- آموزش اصول ایمنی زیستی به گروه های در معرض خطر
- طراحی، اجرا و ارزشیابی پروژهای تحقیقاتی مرتبط با رشته
- مشارکت در طرح های پژوهشی ملی و منطقه ای در زمینه ویروس شناسی
- گزارش نتایج حاصله از انجام آزمایش های مرتبط با بیماری های ویروسی
- راه اندازی روش های جدید تشخیصی و نظارت بر کیفیت انجام آزمایش های ویروسی
- مشارکت در تولید واکسن های جدید ویروسی
- نظارت بر ارتقائ کیفیت واکسن های موجود در زمینه های ویروس شناسی
- مشارکت در تولید کیت ها، مواد و تجهیزات آزمایشگاهی مرتبط
- ارائه خدمات مشاوره ای در زمینه تشخیص و کنترل بیماری های ویروسی در جامعه
- تشخیص سریع و به موقع آزمایشگاهی و ارائه نتیایج آن به پزشک معالج و مسئولین نظام سلامت
- همکاری با پارک های علمی و فناوری و شرکت های دانش بنیان
- مدیریت، نظارت، پایش و کنترل کیفی در آزمایشگاه ویروس شناسی
- مدیریت و برنامه ریزی آموزشی جهت دانشجویان تحصیلات تکمیلیدر رشته ویروس شناسی
جایگاه شغلی دانش آموختگان:
دانش آموختگان این دوره می توانند در جایگاه های زیر انجام وظیفه نمایند:
- مراکز تحقیقاتی، پژوهشکده ها و پژوهشکده های مرتبط با رشته
- پارک های تحقیقات و فناوری و شرکت های دانش بنیان
- دانشکده های علوم پزشکی و موسسات آموزش عالی
- مراکز رشد
- آزمایشگاه های تشخیص طبی
توانمندی و مهارت های مورد انتظار برای دانش آموختگان:
الف) توانمندی های عمومی مورد انتظار:
- مهارت های ارتباطی
- تعامل بین بخشی
- آموزش و تدریس
- پژوهش و نگارش مقالات علمی
- تفکر نقادانه
- مهارت های حل مسئله
- مهارت های مدیریتی و تصمیم گیری های مبتنی بر شواهد
- حرفه ای گرایی
- خود ارتقایی مادام العمر
ب) توانمندی های اختصاصی مورد انتظار:
توانمندی های اختصاصی مورد انتظار برای دانش آموختگان این مقطع عبارتند از:
- انجام آزمایش ها و تلاش در ارائه پاسخ صحیح (کنترل کیفی آزمایشات)
- مهارت های کار با حیوانات آزمایشگاهی
- سالم سازی فیزیکی و روانی محیط کار
- استفاده صحیح از وسایل و تجهیزا آزمایشگاهی
- رعایت اصول ایمنی زیستی
- اندازه گیری های رایج و کالیبراسیون ابزار
ج) مهارت های علمی مورد انتظار:
- کسب مهارت های آموزشی در جهت آموزش به دانشجویان در رشته های ویروس شناسی شامل تدوین و اجرای طرح های تحقیقاتی، برگزاری سمینارها و ژورنال کلاب ها و راهنمایی و مشاوره دانشجویان در جهت تدوین پایان نامه
- طراحی و راه اندازی تست های جدید
- نظارت بر انجام تست های آزمایشگاهی ویروس شناسی
- نظارت بر انجام کشت های سلولی، تولید بذرهای ویروسی و تخلیص
- نظارت بر انجام تست های مولکولی ویروس شناسی